Verzuiling in Nederland

De verzuiling is het uniek Nederlandse systeem waarbij de samenleving was opgedeeld in afzonderlijke zuilen langs levensbeschouwelijke lijnen. Van het einde van de 19e eeuw tot in de jaren 1960 leefden katholieken, protestanten, socialisten en liberalen grotendeels in hun eigen wereld, elk met eigen scholen, kranten, omroepen, vakbonden, ziekenhuizen, sportverenigingen en politieke partijen. De protestantse zuil omvatte de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) van Abraham Kuyper, de Vrije Universiteit Amsterdam, de NCRV-omroep en het Reformatorisch Dagblad. De katholieke zuil had de Katholieke Volkspartij (KVP), de KRO, de Volkskrant en een uitgebreid netwerk van katholieke scholen en ziekenhuizen, vooral in Brabant en Limburg. De verzuiling gaf minderheden (met name de katholieken) een stem in de samenleving en bevorderde emancipatie. Tegelijk leidde het tot isolement: katholieken en protestanten leefden langs elkaar heen en gemengde huwelijken waren zeldzaam en controversieel. Vanaf de jaren 1960 begon de ontzuiling. De secularisatie, individualisering en de culturele revolutie van de jaren zestig doorbraken de grenzen tussen de zuilen. Vandaag zijn de meeste zuil-organisaties verdwenen of gefuseerd, maar sporen zijn nog zichtbaar in het onderwijssysteem (bijzonder onderwijs), de publieke omroep en de politieke partijen CDA en ChristenUnie.