Secularisatie in Nederland

Nederland behoort tot de meest geseculariseerde landen ter wereld. Sinds de jaren 1960 is het aantal kerkleden en kerkgangers dramatisch gedaald. Waar in 1960 nog ruim 75 procent van de Nederlanders lid was van een kerk, is dat in 2024 gedaald tot minder dan 30 procent. Het percentage Nederlanders dat regelmatig een kerkdienst bezoekt ligt rond de 10 procent. De ontkerkelijking begon in de grote steden en verspreidde zich naar het platteland. De oorzaken zijn complex: de culturele revolutie van de jaren zestig, de opkomst van de televisie, toenemende welvaart, individualisering en het wegvallen van de sociale druk om naar de kerk te gaan. De ontzuiling speelde een cruciale rol: toen de zuilen afbrokkelden, verdween voor velen ook de vanzelfsprekendheid van het kerklidmaatschap. De gevolgen zijn zichtbaar in het straatbeeld: honderden kerken zijn gesloten en herbestemd tot woningen, restaurants of culturele centra. Het aantal priesters en predikanten is sterk teruggelopen en veel gemeenten zijn samengevoegd. Tegelijk zijn er tegenstromen. Evangelische en pinkstergemeenten groeien, migrantenkerken bloeien in de grote steden, en er is groeiende belangstelling voor spiritualiteit buiten de gevestigde kerken. Kloosterretraites en pelgrimstochten trekken ook niet-gelovigen. De secularisatie heeft niet geleid tot het verdwijnen van religie, maar tot een transformatie van het religieuze landschap.