Reformatorische kerken: wat zijn ze en wat maakt ze bijzonder?

Als je in Nederland over 'reformatorische kerken' hoort, denk je misschien aan strenge gemeenschappen in de bijbelgordel. Maar wat zijn reformatorische kerken precies? En wat maakt ze bijzonder?

Wat betekent 'reformatorisch'?

De term 'reformatorisch' verwijst naar de Reformatie van de 16e eeuw. Reformatorische kerken willen trouw blijven aan de oorspronkelijke leer van de reformatoren, met name Johannes Calvijn. Ze baseren zich op de Drie Formulieren van Enigheid: de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels.

De bijbelgordel

Reformatorische kerken zijn vooral sterk vertegenwoordigd in de zogenaamde bijbelgordel: een strook die loopt van Zeeland via de Zuid-Hollandse eilanden, de Veluwe en Overijssel naar delen van Friesland. In plaatsen als Staphorst, Barneveld, Nunspeet en Tholen is de reformatorische kerk nog altijd een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven.

Kenmerken van de eredienst

Een reformatorische kerkdienst verschilt duidelijk van een moderne evangelische samenkomst. Kenmerkend zijn:

Psalmgezang: er worden uitsluitend of voornamelijk psalmen gezongen, vaak op de berijming van 1773
De preek centraal: de preek duurt vaak 45-60 minuten en behandelt de Bijbeltekst grondig
Sobere inrichting: het kerkinterieur is eenvoudig, zonder beelden of versieringen
Formele kleding: in veel gemeenten dragen vrouwen een hoed of hoofdbedekking en kleden mannen zich in een pak
Gebruik van de Statenvertaling: de oorspronkelijke Statenvertaling (1637) of de Herziene Statenvertaling

Verschillende kerkverbanden

Binnen de reformatorische richting bestaan diverse kerkverbanden, elk met een eigen accent:

Gereformeerde Gemeenten (GG): het strengst in leer en leven
Hersteld Hervormde Kerk (HHK): ontstaan uit de niet-meegegane hervormd-gereformeerden bij de PKN-fusie in 2004
Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK): een middenpositie
Gereformeerde Bond binnen de PKN: de orthodox-hervormde vleugel

Wat kun je verwachten?

Als je voor het eerst een reformatorische kerk bezoekt, valt de eerbiedige sfeer op. De gemeente zit in stilte te wachten tot de dominee binnenkomt. Het zingen is onbegeleid of met orgel, in een langzaam tempo. De preek is diepgravend en theologisch. Na de dienst is er vaak gelegenheid om koffie te drinken.

Meer weten of een reformatorische kerk bij jou in de buurt zoeken? Bekijk de pagina reformatorische kerken op Kerkzoeker.nl.