Zo'n 2,3 miljoen mensen zijn lid van een van de ruim 2000 protestantse gemeenten
in ons land.
De meeste plaatselijke gemeenten beschikken over een kerkgebouw waar de gemeenteleden
op zondag voor de kerkdienst samenkomen. Doordeweeks zijn er andere activiteiten.
In iedere gemeente zijn gesprekskringen of leerhuizen te vinden over tal van onderwerpen.
De PKN telde eind 2007 1.847.00 leden, ongeveer 11% van de Nederlandse bevolking.
De PKN heeft op 1 mei 2004 een nieuwekerkordegekregen. We kunnen de visie van de
PKN als volgt kort samenvatten:
Betrokkenheid op God, op elkaar en op de wereld. De kerk wil een krachtige geloofsgemeenschap
zijn waar mensen, samen met anderen en in het licht van de woorden van God, de zin
van hun leven kunnen ontdekken.
De meeste plaatselijke gemeenten beschikken over een predikant, een kerkelijk werker
of pastoraal werker. Verder beschikken ze vaak over een groot aantal vrijwilligers.
Zij zetten zich in om het christelijk geloof handen en voeten te geven. De kerk spant
zich onder meer in voor armoede bestrijding en zorg voor kwetsbare groepen in de
samenleving.
Ook zijn er vrijwilligers die bezoekjes brengen en/of een luisterend oor bieden aan
mensen in crisissituaties.
Het landelijk dienstencentrum van de Protestantse Kerk is in Utrecht gevestigd. Vanuit
deze organisatie wordt plaatselijke gemeenten ondersteuning geboden op het gebied
van: kerkdienst, kerkzijn in de samenleving, kinder- en jeugdwerk, gemeenteopbouw,
pastoraat en diaconaat.
De Protestantse Kerk zoekt samenwerking met christenen, in eigen land en daarbuiten.
De Protestantse Kerk is daarom lid van de Raad van Kerken in Nederland en van een
aantal internationale oecumenische organisaties. De PKN heeft een overeenkomst gesloten
met de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten over verregaande samenwerking, waarin
het mogelijk is dat predikanten in elkaars gemeenten mogen voorgaan en de sacramenten
mogen bedienen. In november 2007 heeft de synode hier een positieve beslissingen
over genomen. Ook werkt de PKN samen in Europees verband in de GEKE (Gemeinschaft
Evangelischer Kirchen) een overkoepelende Europese kerkgemeenschap waar 105 kerken
lid van zijn. Hierin werken o.a. Gereformeerden, Waldenzen, Methodisten, Boheemse
Broeders en vijf emigratiekerken uit latijns-Amerika samen op het gebied van diaconaal
en missionair werk.
De organisatie voor zending en (wereld)diaconaat, die werkt onder de naam Kerkinactie,
is onderdeel van de PKN en zorgt voor het inzamelen van financiën voor goede doelen
en zending.
De kerken die deel uitmaken van de PKN gebruiken het Liedboek voor de Kerken (1973),
met daarin 150 psalmen en 491 gezangen. Een werkgroep is bezig met de ontwikkeling
van een nieuw Liedboek voor de Kerken dat in 2012 klaar moet zijn en waarin tussen
de 800 en 1000, of wellicht zelfs nog meer, liederen moeten komen te staan. In veel
gemeentes binnen de PKN worden echter nu ook al liederen gezongen uit de Evangelische
Liedbundel uit gegeven door het Evangelisch Werverband binnen de PKN of uit de bundel
Opwekking.
In april 2009 werd de generale synode van de PKN gehouden. Hier is Ds. A. Plaisier,
predikant te Amersfoort en zelf behorend tot de Gereformeerde Bond, gekozen tot seceraris
generaal (scriba) van de Protestantse Kerk Nederland) Op de angenda stond o.a. De
Israëlbota, oecumene en de ontwikkeling van het nieuwe softwareprgramma Numeri voor
het bijhouden van het ledenbestand dat nu de 5 miljoen Euro grens reeds is overschreden.
In 2009 wordt de Generale Synode van de PKN gehouden in Lunteren. Hier is Ds.Peter
Verhoeff uit Alkmaar gekozen tot voorzitter van de PKN. Dit gebeurde op uitzonderlijk
wijze aangezien hij een tegenkandidaat was die werd voorgesteld door 47 synodeleden.
De kandidaat die door het bestuur werd voorgesteld (Ds. De Zeeuw) behaalde uiteindelijk
niet het voorzittersschap tijdens de geheime stemmingsronde. Op de agenda staat o.a.
Het categoriaal pastoraat (pastoraat dat niet aan gemeente is verbonden zoals het
justitiepastoraat en het studentenpastoraat), Ook het definitieve rapport “De hand
aan de ploeg” van de stuurgroep “Werk in de Wijngaard”onder leiding van oud-minister
Veerman wordt besproken. Hierin staan de de noodzakelijke veranderingsprocessen voor
de PKN met o.a. voorstellen met betrekking tot de onderlinge steun aan gemeentes,
de loopbaanontwikkeling van predikanten, de positie van de kerkelijk werkers en de
daaruit voortvloeiende samenwerkingsverbanden met de predikanten.